Ortodoncja to dział stomatologii, który wykorzystuje m.in. aparaty stałe i ruchome do korekcji wad zgryzu. Podjęcie leczenia ortodontycznego jest ważne głównie z powodów zdrowotnych: nieprawidłowe ułożenie zębów uniemożliwia właściwą higienę jamy ustnej, co skutkuje szybszym gromadzeniem kamienia nazębnego, a w konsekwencji prowadzi do rozwoju groźnych chorób — w tym próchnicy i paradontozy.
Wady zgryzu mogą powodować trudności z wymową, zaburzać funkcję żucia, prowadzić do stopniowego ścierania zębów czy rozwoju schorzeń stawów skroniowo-żuchwowych. Ortodoncja chroni Pacjenta przed licznymi zagrożeniami, a dodatkowo umożliwia poprawę własnego wyglądu — piękne, proste zęby to atut, który wpływa pozytywnie na atrakcyjność i jakość relacji międzyludzkich.
Trainery — leczenie przedortodontyczne
Jednym ze stosowanych rozwiązań w ortodoncji są trainery — leczenie przedortodontyczne przeprowadzane z ich pomocą eliminuje złe nawyki i wspomaga rozwój mięśni i kości układu stomatognatycznego. Przyjmują one postać silikonowych nakładek, które nosi się codziennie przez kilka godzin oraz w trakcie snu. Trainery wykorzystuje się do odzwyczajania od ssania smoczka, wstępnego szeregowania zębów, zapobiegania oddychaniu przez usta i zgrzytaniu zębami, stymulacji mięśni ust i nie tylko.
To rozwiązanie jest najczęściej stosowane u dzieci między 4 a 12 rokiem życia. Jego noszenie wymusza prawidłowe ułożenie języka, szczęki i żuchwy. Dzięki trainerom można zapobiec rozwojowi szkodliwych nawyków, których obecność w latach późniejszych może skutkować koniecznością przeprowadzenia leczenia ortodontycznego.
Aparaty ruchome
Aparaty ruchome nosi się jedynie przez określony czas w ciągu dnia — należy go zakładać i ściągać zgodnie z zaleceniami lekarza ortodonty. Wśród tej grupy rozwiązań należy wyróżnić:
- aparaty czynne — działają mechanicznie na zęby, przyzębie i kość za pomocą śrub, klamr, łuków, sprężyn,
- aparaty czynnościowe — mogą być stosowane m.in. w leczeniu tyłozgryzu i zgryzu otwartego,
- aparaty bierne — wykorzystują tylko i wyłącznie naturalne siły fizjologiczne narządu żucia.
Aparaty stałe
Aparat ortodontyczny stały jest przyklejany do zębów pacjenta na cały okres leczenia. Z tego powodu może być stosowany wyłącznie u osób, u których zęby mleczne zostały w całości zastąpione zębami stałymi. Wykorzystuje się go do korekcji wad zgryzu u osób dorosłych i młodzieży — szczególną skuteczność wykazuje w przypadku leczenia młodszych pacjentów, których tkanka kostna jest jeszcze na etapie rozwoju (do ok. 18 roku życia).
